مقصود از حائر ، محلى است كه در محدوده ديوارهاى حرم قرار دارد و مسجد ، در ميان آن بنا شده است ، نه محدوده ديوارهاى شهر ؛ زيرا حائر حقيقى ، همين جاست و حائر در زبان عرب ، محلّ محصور و نفوذناپذيرى است كه آب ، درآن سرگردان مىشود و راه به جايى نمىبرد . شيخ مفيد ( قدس سره ) نيز در كتاب « ارشاد » خود ، در مقام بيان خاندان امام حسين ( ع ) كه با آن حضرت كشته شدند و حائر ، آنان را در برگرفته ، غير از ابوالفضل العباس ( ع ) كه در « مسنّاهء » به شهادت رسيد ، همين مطلب را آورده و بر ضرورت رعايت احتياط درآن ، استدلال كرده است ؛ ازاين رو كه فقط حائر ، ( در تخيير ) مورد اتفاق نظر علماى دين مىباشد . « 1 » شهيد اوّل ( قدس سره ) فرموده است : اين محلّ ، جايى است كه وقتى متوكل ، دستور بستن آب را به قبر امام حسين ( ع ) صادر كرد تا آن را از بين ببرد ، آب در آن سرگردان شد و به قبر آن حضرت نرسيد . من ( مجلسى ) مىگويم : بعضى نويسندگان ، بر اين باورند كه حائر ، مجموعهء صحن مقدس است و گروهى ديگر ، محدوده گنبد بر افراشته را ، حائر مىدانند و دسته سوّم ، روضه منوّره و ساختمان‌هاى اطراف آن ، مثل رواق‌ها ، قتلگاه ، خزانه و . . . را حائر مىشمارند . ولى از نظر اين‌جانب ، حائر مجموعهء صحن قديم است ؛ نه آنچه دولت فخيمهء صفوّيه ، بر آن افزوده است . آنچه از روى شواهد و قرائن ، به دست آورده و از بزرگان و معمرّين آن شهرهاى شريف و مقدس شنيده‌ايم ، اين است كه صحن امام حسين ( ع ) ، از جهت پيش‌رو ( قبله ) و سمت راست و سمت چپ ، تغييرى نكرده ؛ بلكه از پشت قبله بدان افزوده شده است و تمام قسمت‌هاى پَست و فرودست صحن و همهء ساختمان‌هاى واقع

--> ( 1 ) . محمد بن ادريس حلى ، كتاب السرائر ، باب صلاهء المسافر .